مدیریت خواب در بیماران پارکینسون
مقدمه
خواب برای حفظ سلامت مغز، آرامش بدن و توانایی انجام کارهای روزانه ضروری است. بسیاری از افراد مبتلا به پارکینسون با مشکلات خواب روبهرو میشوند؛ از سخت خوابیدن گرفته تا بیداریهای مکرر در نیمهشب. این مشکلات تنها باعث خستگی نیستند، بلکه روی لرزش، تمرکز، خلقوخو و انرژی روزانه تأثیر مستقیم دارند. خبر خوب این است که بیشتر این مشکلات با چند تغییر ساده در برنامه روزانه و محیط خانه قابل کنترل هستند.
چرا بیماران پارکینسون دچار مشکل خواب میشوند؟
۱. تغییرات در مغز
پارکینسون بر موادی در مغز اثر میگذارد که چرخه خواب و بیداری را تنظیم میکنند. این تغییرات میتواند خواب را سبک و ناپایدار کند.
۲. خشکی و سفتی عضلات
خشکی بدن هنگام خواب باعث درد یا بیدارشدنهای متعدد میشود.
۳. داروهای پارکینسون
برخی داروها ممکن است باعث:
بیخوابی
خوابآلودگی روزانه
خوابهای آشفته شوند.
۴. اضطراب و نگرانی
حالتهای روحی میتوانند مانع آرام شدن ذهن پیش از خواب شوند.
مشکلات رایج خواب در پارکینسون
سخت به خواب رفتن
بیداریهای مکرر
خوابهای آشفته
خوابآلودگی شدید روزانه
بیقراری پاها
شناخت نوع مشکل، اولین قدم برای حل آن است.
روشهای عملی برای بهبود خواب
۱. زمان خواب منظم
هر شب و هر صبح در ساعت مشخصی بخوابید و بیدار شوید. این کار مهمترین قدم در تنظیم خواب است.
۲. دریافت نور کافی در روز
نور طبیعی باعث تنظیم بهتر ریتم بدن میشود.
۱۵ تا ۳۰ دقیقه نشستن کنار پنجره یا در حیاط کمک بزرگی است.
۳. کاهش خشکی بدن پیش از خواب
با کارهای زیر میتوان بدن را آرام کرد:
کشش آرام پاها و کمر
ماساژ ملایم
حمام آب گرم
استفاده از تشک مناسب
این کارها خوابیدن را آسانتر میکنند.
۴. تغذیه مناسب پیش از خواب
خوراکیهای کمککننده:
شیر گرم
دمنوشهای ملایم
بادام موز
خوراکیهایی که بهتر است کمتر مصرف شوند:
چای و قهوه در ساعات عصر
غذاهای سنگین شب
شیرینیهای دیرهنگام
۵. توجه به زمان مصرف دارو
گاهی لازم است زمان مصرف بعضی داروها تغییر کند تا خواب بهتر شود. این کار باید با مشورت پزشک انجام شود.
۶. آرامسازی ذهن
نیم ساعت قبل از خواب:
خاموش کردن تلویزیون و موبایل
نفسکشیدن آرام
گوش دادن به موسیقی ملایم
این کارها ذهن را آماده خواب میکند.
۷. مناسبسازی اتاق خواب
دمای معتدل
نور کم
حذف وسایل اضافی برای جلوگیری از زمین خوردن
اتاق خواب راحت، خواب عمیقتر به همراه دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه شود؟
در این موارد لازم است وضعیت بررسی شود:
تداوم مشکل خواب در چند شب پشتسرهم
خوابآلودگی بیش از حد در روز
حرکات شدید در خواب
بیدار شدن با خفگی یا تنفس سخت
ممکن است مشکل دیگری مانند وقفه تنفسی یا اختلال خواب وجود داشته باشد.
جمعبندی
مشکلات خواب در پارکینسون رایج هستند، اما با برنامهریزی و چند تغییر ساده میتوان کیفیت خواب را تا حد زیادی بهتر کرد.
خواب مناسب باعث کاهش لرزش، افزایش آرامش، بهبود خلقوخو و توانایی بیشتر برای انجام کارهای روزانه میشود.
گردآورنده: نگار سادات حقایق
